Tóm tắt: cách đánh xi giày da đúng bắt đầu từ việc chọn đúng loại: kem dưỡng để nuôi da, xi màu để che vết trầy, xi bóng để đánh bóng.
Hầu hết người mua một hộp xi rồi dùng cho mọi việc: dưỡng da, che vết trầy, đánh bóng. Ba việc đó cần ba thứ khác nhau, và dùng lẫn lộn là lý do nhiều đôi giày da sau vài năm trông xỉn, bề mặt dày cộm và nứt ở chỗ gập.
Đánh xi là bước cuối của việc vệ sinh giày da. Toàn bộ quy trình và bảng giá nằm ở trang dịch vụ vệ sinh giày.
Bài này nói rõ ba loại, rồi mới tới cách làm.
Ba thứ hay bị gọi chung là xi
| Loại | Việc của nó | Bao lâu một lần |
|---|---|---|
| Kem dưỡng da | Bù dầu, giữ da mềm, chống nứt | Mỗi 1 đến 2 tháng |
| Xi màu | Che vết bạc, làm đều màu | Khi thấy bạc màu |
| Xi bóng dạng sáp | Tạo lớp bóng, chỉ ở mũi và gót | Khi cần bóng |
Thứ tự quan trọng: dưỡng trước, màu sau, bóng cuối cùng. Đánh sáp bóng lên da chưa dưỡng thì lớp sáp bịt lại, da bên dưới vẫn khô và tiếp tục nứt, chỉ là bạn không nhìn thấy.
Da lộn và nubuck thì không dùng bất kỳ thứ nào ở trên. Xi làm bết lông và không gỡ ra được.
Chuẩn bị
- Bàn chải lông ngựa mềm để phủi bụi và đánh bóng.
- Hai miếng vải cotton mềm, một để bôi, một để đánh bóng. Áo thun cũ cắt ra là được.
- Kem dưỡng không màu, hoặc xi màu đúng tông giày.
- Một chút nước sạch nếu muốn đánh bóng kiểu ướt ở mũi giày.
Chưa chắc tông màu thì chọn kem không màu. Xi đậm hơn màu da thật sẽ làm giày lem lốm đốm, và gỡ ra tốn công hơn nhiều so với việc chấp nhận màu nhạt hơn một chút.
Sáu bước
- Tháo dây giày. Không tháo thì phần lưỡi gà và các lỗ xỏ luôn bị bỏ sót, lâu ngày thành hai vùng màu khác nhau.
- Phủi sạch bụi. Chải toàn bộ mặt giày. Bôi xi lên bụi là nghiền bụi vào da.
- Lau ẩm rồi để khô hẳn. Khăn ẩm vắt kiệt, lau một lượt, đợi da khô hoàn toàn mới bôi. Bôi lên da còn ẩm thì xi không ăn.
- Bôi một lớp mỏng. Lấy rất ít vào vải, xoa đều theo vòng tròn nhỏ. Ít mà đều tốt hơn nhiều mà dày. Đừng quên phần gót và mép đế.
- Đợi 10 đến 15 phút cho ngấm. Đây là bước hay bị bỏ. Đánh bóng ngay lập tức chỉ là lau đi lớp vừa bôi.
- Đánh bóng. Chải bằng bàn chải lông ngựa, rồi miết bằng vải khô sạch cho tới khi lên bóng.
Muốn mũi giày bóng gương thì làm nhiều lớp rất mỏng, mỗi lớp một giọt nước nhỏ, kiên nhẫn miết tròn. Không có cách đi tắt, dồn một lớp dày chỉ tạo ra mảng sáp dễ bong.
Bốn lỗi thường gặp
Bôi quá dày và quá thường xuyên
Sáp tích thành lớp không thấm được nữa, bịt lỗ chân lông da. Da bên dưới không hô hấp, khô dần rồi nứt. Đôi giày trông vẫn bóng cho tới ngày xuất hiện đường nứt ở chỗ gập mũi.
Dùng xi màu để che vết trầy sâu
Xi chỉ phủ được vết xước bề mặt. Vết trầy đã rách tới lớp da bên dưới thì xi tô lên sẽ đậm hơn xung quanh, nhìn rõ hơn cả lúc chưa tô. Loại này cần phục hồi màu chứ không phải đánh xi.
Đánh xi cho giày da lộn hoặc da nubuck
Lông bết thành mảng bóng loang lổ. Đây là hư hỏng khó chữa nhất trong nhóm da lộn vì phải làm lại màu cả vùng.
Đánh xi khi giày còn ướt
Xi và nước không trộn được. Kết quả là lớp xi loang, chỗ ăn chỗ không, khô lại thành vệt.
Khi nào đánh xi không còn đủ
- Da bạc màu thành mảng lớn, nhất là ở mũi và gót. Cần phục hồi màu đúng tông, không phải phủ xi.
- Da đã nứt. Xi không làm liền vết nứt, chỉ làm mờ. Xử lý sớm thì giữ được, để lâu thì nứt lan.
- Lớp hoàn thiện bong tróc, sờ thấy ram ráp và có vảy nhỏ.
- Giày bị mốc, có đốm trắng xanh. Đánh xi lên mốc là nhốt mốc lại bên dưới.
Xem bảng giá vệ sinh giày để biết chi phí phục hồi màu và dưỡng da, hoặc xem ảnh trước và sau. Muốn hỏi cho một đôi cụ thể thì chụp ảnh rồi đặt lịch, chúng tôi nói trước là còn cứu bằng dưỡng hay đã tới lúc phục hồi màu.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu nên đánh xi giày một lần?
Tùy tần suất mang và độ khô của da. Dấu hiệu dễ thấy nhất là mặt da xỉn đi và nếp gấp mũi giày bắt đầu trắng, lúc đó nên dưỡng rồi đánh xi.
Xi màu có làm đổi màu giày không?
Có nếu chọn xi đậm hơn màu da nhiều lần liên tiếp. Nên thử ở mặt trong hoặc phần gót trước, và dùng xi không màu nếu chỉ muốn dưỡng.
Giày da lộn có đánh xi được không?
Không. Xi làm bết lông da lộn và để lại mảng bóng loang lổ. Da lộn và nubuck xử lý khô bằng bàn chải riêng.
Tiệm có làm hạng mục này không?
Có. Hạng mục Vệ sinh giày Tây 250.000đ gồm vệ sinh, dưỡng da cho mềm và đánh xi. Xem bảng giá vệ sinh giày.