Tóm tắt: giày bị hôi dù đã giặt là do vi khuẩn trong lót và lớp đệm xốp, nên phải khử mùi tận gốc chứ không chỉ giặt bề mặt.
Giặt kỹ, phơi khô, xịt thêm lọ khử mùi, vậy mà đi được hai hôm giày lại bốc mùi. Nếu bạn đang ở tình huống này, vấn đề không nằm ở chỗ bạn giặt chưa sạch. Nó nằm ở chỗ mùi không sống trên bề mặt giày.
Bài này giải thích mùi thật sự đến từ đâu, cách khử tận gốc tại nhà, và khi nào mùi đã ngấm quá sâu để tự xử lý. Muốn xem tổng quan các tình trạng giày khác, xem trang dịch vụ vệ sinh giày.
Mùi hôi đến từ đâu
Bản thân mồ hôi gần như không mùi. Mùi sinh ra khi vi khuẩn phân huỷ mồ hôi và tế bào da chết. Trong giày có đủ điều kiện cho chúng: ấm, ẩm, tối và có sẵn thức ăn.
Chỗ vi khuẩn trú ngụ nhiều nhất không phải thân giày mà là miếng lót và lớp đệm xốp bên dưới lót. Lớp xốp này hút ẩm như miếng bọt biển và giữ ẩm rất lâu.
Vì sao giặt rồi vẫn hôi
Có ba lý do hay gặp nhất:
- Nước không tới được lớp đệm. Giặt chỉ làm sạch mặt ngoài và mặt lót, còn lõi xốp vẫn chứa vi khuẩn.
- Phơi chưa khô tận lõi. Bề mặt khô cong nhưng đệm bên trong vẫn ẩm. Vi khuẩn gặp độ ẩm lại sinh sôi, nên nhiều đôi còn hôi hơn sau khi giặt, mùi chua và nồng hơn.
- Khử mùi chỉ che mùi. Xịt thơm át mùi được vài tiếng, vi khuẩn bên dưới vẫn còn nguyên.
Tìm đúng nguồn mùi trước
Rút miếng lót ra và ngửi riêng từng phần: miếng lót, lòng giày phía dưới, phần mũi và gót. Nếu mùi tập trung ở lót, bạn may mắn vì xử lý rất nhanh. Nếu lòng giày vẫn nồng khi đã rút lót, mùi đã ngấm vào đệm và cần làm kỹ hơn.
Và đừng quên kiểm tra tất. Tất nilon hoặc tất đi nhiều ngày không giặt có thể khiến một đôi giày sạch cũng hôi trở lại chỉ sau một buổi.
Khử mùi tại nhà theo đúng thứ tự
- Tháo dây và rút lót ra. Giặt lót riêng bằng xà phòng trung tính, bóp nhẹ, không vắt xoắn.
- Làm sạch lòng giày bằng khăn ẩm có chút xà phòng, lau kỹ phần mũi và gót.
- Để khô hoàn toàn trong 24 đến 48 giờ ở nơi thoáng gió, trong bóng râm. Nhét giấy báo vào lòng giày và thay sau vài giờ để hút ẩm nhanh hơn.
- Rắc baking soda vào lòng giày qua đêm khi giày đã khô. Sáng hôm sau dốc ra và phủi sạch. Baking soda hút ẩm và trung hoà mùi, an toàn với hầu hết chất liệu.
- Lắp lót vào khi cả hai đã khô hẳn. Chưa chắc thì đợi thêm một ngày.
Theo từng loại giày
Giày chạy bộ, giày thể thao
Đổ mồ hôi nhiều nhất và có lớp đệm dày nhất. Nên rút lót ra phơi sau mỗi buổi tập, không để trong túi thể thao qua đêm. Nếu tập hằng ngày, luân phiên hai đôi để mỗi đôi có một ngày khô hẳn.
Giày da, giày tây
Lót da ngấm mồ hôi và không chịu được ngâm nước. Lau lót bằng khăn ẩm vắt thật ráo, để khô tự nhiên, dùng cây giữ form bằng gỗ để hút ẩm. Không đổ baking soda trực tiếp lên lót da màu sáng.
Giày đi không tất
Giày lười, slip-on hay sneaker cổ thấp đi chân trần là nhóm hôi nhanh nhất. Dùng tất lười cổ thấp, hoặc chấp nhận vệ sinh lót thường xuyên hơn các đôi khác.
Những cách không hiệu quả như bạn nghĩ
- Bỏ giày vào ngăn đá tủ lạnh. Lạnh chỉ làm vi khuẩn ngừng hoạt động tạm thời, lấy ra ấm lên là chúng hoạt động lại. Đặt giày cạnh thực phẩm cũng không vệ sinh.
- Sấy nóng cho nhanh khô. Nhiệt làm lớp xốp co, keo đế yếu và da nứt.
- Xịt nước hoa. Trộn mùi thơm với mùi hôi, thường còn khó chịu hơn.
- Giặt máy liên tục. Mỗi lần giặt máy làm keo và form giày yếu thêm một chút.
Khi nào mùi đã quá sâu
Nếu đã làm đủ các bước trên mà vài ngày sau mùi quay lại, gần như chắc chắn vi khuẩn đã ngấm vào lớp đệm và đế giữa. Ở mức này, làm sạch bề mặt không giải quyết được nữa.
Foxpro có hạng mục khử mùi và kháng khuẩn, 300.000đ: diệt khuẩn lót trong và khử mùi sâu bên trong đế, chứ không chỉ làm thơm bề mặt. Nếu giày cũng cần làm sạch bên ngoài, kỹ thuật viên sẽ báo giá gộp sau khi xem giày. Bạn đồng ý rồi chúng tôi mới làm.
Giữ giày không hôi trở lại
- Rút lót ra phơi sau những ngày đi nhiều hoặc đổ mồ hôi.
- Luân phiên ít nhất hai đôi, không đi một đôi liên tục nhiều ngày.
- Dùng tất cotton hoặc tất thể thao thoáng khí.
- Cất giày ở chỗ thoáng, không nhét vào tủ kín ngay sau khi cởi ra.
Đã thử đủ cách mà mùi vẫn quay lại?
Mùi đã ngấm vào đệm và đế giữa thì cần khử mùi sâu. Đặt lịch, ghi rõ đôi giày hay đi trong hoàn cảnh nào, kỹ thuật viên sẽ kiểm tra và báo giá trước khi làm.
Câu hỏi thường gặp
Giặt rồi vẫn hôi là vì sao?
Vì mùi nằm trong lót và lớp đệm xốp chứ không phải trên bề mặt. Giặt thân giày không chạm tới phần đó, và nếu giày chưa khô hẳn thì mùi còn nặng hơn.
Khử mùi ở tiệm làm gì và giá bao nhiêu?
Hạng mục Khử mùi và kháng khuẩn 300.000đ: diệt khuẩn lót trong, xử lý mùi sâu bên trong đế rồi sấy khô hoàn toàn. Xem vệ sinh giày.
Xịt khử mùi mua sẵn có hết không?
Chỉ che mùi vài giờ. Muốn hết thì phải xử lý vi khuẩn trong lót và giữ giày khô, đổi lót mới nếu lót cũ đã ngấm quá lâu.
Làm sao giữ giày không hôi lại?
Xoay vòng hai ba đôi thay vì đi một đôi mỗi ngày, tháo lót phơi sau buổi tập, và để giày khô hẳn trước khi cất vào tủ.