Tóm tắt: Nike, Jordan, Adidas và Converse dùng chất liệu khác nhau nên cách làm sạch cũng khác. Đế trong dễ ố vàng, da lộn kị nước, đế cao su non ngả màu theo năm tháng. Làm sai một bước thì hỏng nhanh hơn là để bẩn.
Cùng là sneaker nhưng mỗi dòng có một điểm yếu riêng. Bài này đi theo từng hãng phổ biến ở Việt Nam, nói rõ chỗ nào tự làm được ở nhà và chỗ nào nên để thợ làm. Muốn xem tổng quan dịch vụ và bảng giá, bạn xem trang vệ sinh giày.
- Vì sao mỗi dòng một cách làm
- Nike và Jordan
- Adidas
- Converse và Vans
- Tự làm tại nhà tới đâu
- Những cách nên tránh
- Khi nào nên mang ra tiệm
- Bảng giá tham khảo
- Câu hỏi thường gặp
Vì sao mỗi dòng một cách làm
Một đôi sneaker thường có bốn nhóm vật liệu trên cùng một chiếc: thân giày (vải, da, da lộn hoặc lưới), đế giữa (xốp hoặc hạt đệm), đế ngoài bằng cao su, và lớp keo nối chúng lại. Nước nóng, máy giặt hay dung dịch mạnh có thể an toàn với nhóm này nhưng phá nhóm kia.
Nên câu hỏi đúng không phải là giặt giày bằng gì, mà là đôi này gồm những gì. Nhìn ra vật liệu rồi mới chọn cách làm.
Nike và Jordan
Đế trong của Air Max và Air Force 1
Phần đế trong suốt, nhiều người gọi là đế icy, ngả vàng dần theo thời gian. Đây là phản ứng oxy hóa của cao su chứ không phải vết bẩn, nên chà mạnh đến mấy cũng không ra. Muốn sáng lại phải dùng quy trình tẩy ố riêng, và mức phục hồi tùy từng đôi. Thợ xem đế thật rồi nói trước làm được tới đâu, bạn đồng ý mới làm.
Da trên thân giày
Air Force 1 và phần lớn Jordan dùng da thật hoặc da tổng hợp. Da không ngâm nước. Làm sạch bằng sữa tẩy dành cho da rồi dưỡng lại, nếu để khô lâu ngày sẽ nứt ở nếp gấp mũi giày.
Da lộn và nubuck trên Jordan
Nhiều bản Jordan 1 có mảng da lộn hoặc nubuck. Đây là chất liệu dễ hỏng nhất khi tự làm: dính nước sai cách là loang màu, chà mạnh là mòn lông. Xử lý khô bằng bàn chải riêng, xong chải dựng lại sợi. Chi tiết cách chăm loại này nằm trong bài bảo quản giày da lộn.
Lem màu từ đế lên thân
Những đôi có đế màu đậm ghép với thân sáng màu đôi khi bị màu loang lên phần trên, nhất là khi giày ẩm. Việc này làm thủ công từng điểm, nặng thì phải dặm màu lại. Xem thêm giày bị lem màu, phai màu.
Adidas
Đế hạt đệm trắng
Dòng đế hạt đệm màu trắng bám bẩn rất nhanh và cũng ngả vàng theo thời gian. Phần hạt làm sạch được nhưng không chịu được nhiệt: sấy nóng hay phơi nắng gắt làm đế co và mất độ nảy. Chúng tôi làm sạch rồi sấy mát, không hơ nóng.
Thân dệt kim
Thân dệt liền mảnh và có độ co giãn. Chà mạnh làm xù sợi và giãn form, nên phải làm nhẹ tay theo từng mảng và nhét form khi sấy để giữ dáng.
Stan Smith, Superstar và các bản da
Thân da trơn màu trắng là nhóm dễ lộ vết nhất: một vết xước hay một mảng ố nhỏ cũng thấy ngay. Phần mũi sò cao su của Superstar làm sạch riêng vì chất liệu khác hẳn thân giày.
Converse và Vans
Hai dòng này thân vải canvas và đế cao su non, giá dễ chịu nên nhiều người quen quăng thẳng vào máy giặt. Thân vải thì chịu được thật, nhưng máy giặt đập đế vào lồng khiến lớp keo nối thân và đế bở dần, một thời gian sau là hở đế.
Đế cao su non còn có một tật riêng: phần đế trắng ngả vàng và viền cao su hay bám vệt đen từ mặt đường. Việc này làm riêng bằng dung dịch cho cao su, không dùng chung với phần vải.
Giày vải sáng màu còn hay dính màu từ quần jeans ở mắt cá và gót. Vết này càng để lâu càng bám sâu vào sợi.
Tự làm tại nhà tới đâu
Bạn hoàn toàn tự làm được phần bẩn thường ngày trên giày vải và canvas:
- Tháo dây và lót trong, giặt riêng.
- Phủi khô bụi, dùng bàn chải mềm chải bụi rời trước khi cho nước vào.
- Pha dung dịch nhẹ, thử ở một góc khuất trước.
- Làm theo từng mảng, khăn ẩm lau lại ngay, không để đọng xà phòng.
- Nhét giấy giữ form, phơi chỗ thoáng có gió, tránh nắng gắt.
Các bước đầy đủ cho từng chất liệu nằm trong bài cách vệ sinh giày tại nhà.
Những cách nên tránh
- Máy giặt: bạt form, bở keo đế, xù sợi lưới.
- Nước tẩy mạnh trên thân màu: ăn màu loang lổ, không hoàn lại được.
- Ngâm nước cả đôi da hoặc da lộn: loang màu, cứng da, bết sợi.
- Sấy nóng hoặc phơi nắng gắt: co đế, vàng thêm phần cao su.
- Kem đánh răng và baking soda cho đế ố vàng: chỉ sạch bề mặt, không chạm tới phần cao su đã oxy hóa.
Khi nào nên mang ra tiệm
Bốn trường hợp tự làm thường không ăn thua:
- Đế trong hoặc đế trắng đã ngả vàng: cần quy trình tẩy ố riêng, xem đế giày ố vàng lâu năm.
- Mảng da lộn, nubuck bị bết hoặc dính dầu: xử lý khô, sai một bước là hỏng mặt da.
- Lem màu, phai màu: phải dặm màu chứ không phải tẩy.
- Mùi nặng bên trong: mùi nằm ở lót và lớp đệm, cần diệt khuẩn rồi sấy khô hẳn, xem giày bị hôi.
Nếu gai đế đã mòn trơn thì vệ sinh không cứu được, lúc đó tính chuyện thay đế giày hoặc sửa chữa giày.
Bảng giá tham khảo
| Hạng mục | Giá | Hợp với |
|---|---|---|
| Vệ sinh cơ bản | 90.000đ | Converse, Vans, thân vải và canvas |
| Vệ sinh chuyên sâu | 150.000đ | Thân da, da lộn, nubuck |
| Tẩy ố vàng đế | 150.000đ | Đế trong, đế trắng ngả vàng |
| Khử mùi và kháng khuẩn | 300.000đ | Giày tập, giày chạy bộ nặng mùi |
| Vệ sinh giày Cao cấp | 250.000đ | Bản giới hạn, giày hiệu đắt tiền |
Giá trên là mức tham khảo. Thợ xem đôi giày thật, chụp ảnh hiện trạng rồi mới chốt giá. Xem đầy đủ tại bảng giá vệ sinh giày hoặc đặt lịch online.
Câu hỏi thường gặp
Vệ sinh giày Nike giá bao nhiêu?
Tùy chất liệu thân giày. Bản thân vải hoặc lưới tính 90.000đ, bản da hoặc da lộn 150.000đ. Nếu đế đã ố vàng thì cộng thêm hạng mục tẩy ố 150.000đ.
Giày Jordan có giặt nước được không?
Phần da và da lộn thì không. Chúng tôi làm sạch khô cho những mảng đó và chỉ dùng nước ở phần vải, sau đó sấy khô hoàn toàn trước khi giao.
Đế icy bị vàng có trắng lại như mới không?
Thường là không hoàn toàn. Tẩy ố làm sáng lại đáng kể nhưng mức phục hồi tùy độ oxy hóa của từng đôi. Chúng tôi nói trước để bạn khỏi kỳ vọng sai.
Gửi giày mất bao lâu?
Thông thường 3 đến 4 ngày. Cần gấp thì có gói Siêu Tốc 200.000đ, trả trong 24 giờ. Bạn mang tới tiệm ở 1/56 Nguyễn Thế Truyện, Tân Sơn Nhì, Tân Phú, hoặc đặt lịch để shop qua lấy tận nơi trong TP.HCM.