Tóm tắt: giặt giày xong bị ố vàng thường không phải do giày bẩn thêm, mà do nước khô chậm kéo cặn bẩn, xà phòng và màu keo dồn lên mép vải, cộng thêm phơi nắng gắt. Phần lớn vệt ố kiểu này xử lý lại được nếu làm sớm và làm đều cả đôi.
Đôi giày trước khi giặt chỉ hơi bẩn, giặt xong phơi hai hôm thì hiện ra những vệt vàng loang như bản đồ, có khi vàng hơn cả lúc chưa giặt. Đây là tình huống hay gặp nhất với giày vải, canvas và vải lưới màu sáng. Bài này giải thích vì sao, cách cứu tại nhà và lúc nào nên dừng tay. Tổng quan các tình trạng giày khác xem ở trang vệ sinh giày.
- Vì sao giặt xong mới thấy ố
- Năm nguyên nhân hay gặp
- Nhìn vệt ố để đoán nguyên nhân
- Cách cứu tại nhà
- Những việc làm vệt ố nặng hơn
- Nếu vàng nằm ở đế
- Khi nào nên mang ra tiệm
- Bảng giá
- Câu hỏi thường gặp
Vì sao giặt xong mới thấy ố
Khi giày ướt, nước ngấm qua lớp vải xuống lớp đệm mút, keo và lót bên trong. Lúc phơi, nước bay hơi ở bề mặt trước, nước ở bên dưới liên tục được hút ngược lên để thế chỗ. Dòng nước này mang theo mọi thứ nó hòa tan được: bụi bẩn còn sót, xà phòng chưa xả hết, chất màu từ keo và mút.
Chỗ khô sau cùng là nơi các chất đó bị bỏ lại. Vì vậy vệt ố thường có viền đậm, nằm ở mép vải, quanh đường chỉ, sát đế và ở mũi giày, đúng những chỗ nước đọng lâu nhất. Giày càng khô chậm thì cặn dồn lên càng nhiều và vệt càng đậm.
Năm nguyên nhân hay gặp
Xà phòng chưa xả sạch
Bột giặt và nước giặt quần áo tạo nhiều bọt, rất khó xả hết khỏi lớp mút dày. Phần còn đọng lại theo nước lên bề mặt, gặp nắng và không khí thì ngả vàng sau vài ngày.
Phơi nắng gắt
Nắng làm mặt ngoài khô rất nhanh trong khi lòng giày còn ướt, đúng điều kiện để nước kéo cặn lên. Nhiệt và tia UV cũng làm keo, mút và sợi tổng hợp ngả màu nhanh hơn.
Khô quá chậm
Ngược lại, phơi trong phòng kín, trời nồm, hoặc để giày nằm úp sàn thì một hai ngày vẫn chưa khô. Nước có thời gian lâu hơn để hòa tan màu keo, và giày còn dễ bị mùi. Chuyện mùi xem thêm bài vệ sinh giày xong bị mùi hôi.
Dùng thuốc tẩy có clo
Nước tẩy quần áo loại có clo làm vải cotton trắng ra lúc đầu, nhưng với sợi tổng hợp, keo và lớp phủ thì lại dễ làm ngả vàng. Loại ố này nằm trong sợi chứ không phải cặn bám, giặt lại thường không hết.
Nhét giấy báo khi còn ướt
Mực in thấm ngược vào lót và mặt vải sáng màu, để lại vệt xám vàng. Hút ẩm thì dùng khăn giấy trắng hoặc khăn bông trắng.
Nhìn vệt ố để đoán nguyên nhân
| Vệt ố trông thế nào | Nguyên nhân hay gặp | Còn cứu tại nhà? |
|---|---|---|
| Vệt loang có viền đậm, như bản đồ | Khô chậm, nước kéo cặn lên mép | Được, nếu giặt lại đều cả đôi |
| Vàng đều, hơi cứng, sờ thấy rít tay | Xà phòng còn đọng | Được, xả lại nhiều nước |
| Vàng sát đế, quanh đường keo | Màu keo tan theo nước | Giảm được, ít khi hết hẳn |
| Vàng đều một mặt, mặt hướng ra nắng | Phơi nắng gắt | Khó, ngả màu trong vật liệu |
| Vàng sau khi dùng nước tẩy | Clo làm sợi và keo ngả màu | Khó, nên để thợ xem |
Cách cứu tại nhà
Cách này dành cho hai loại đầu trong bảng: vệt loang và xà phòng đọng. Điểm mấu chốt là làm ướt và làm khô đều cả đôi, không chỉ chấm riêng chỗ ố, vì chấm riêng sẽ tạo thêm một vệt loang mới quanh đó.
- Tháo dây, rút lót ra, giặt riêng.
- Pha một ít xà phòng trung tính với nước ấm, chải toàn bộ mặt vải bằng bàn chải lông mềm, từ mũi tới gót, để cả đôi ẩm đều.
- Xả bằng nhiều nước sạch, bóp nhẹ cho tới khi không còn bọt. Không dùng thêm bột giặt.
- Ấn khăn bông trắng lên mặt ngoài và lòng giày để thấm bớt nước.
- Nhét khăn giấy trắng vào lòng giày, thay sau vài giờ. Nước sẽ đi vào giấy thay vì kéo cặn lên mặt vải.
- Phơi nơi bóng râm, có gió, dựng giày lên chứ không để nằm úp. Mục tiêu là khô đều trong khoảng một ngày.
Nếu sau lần này vệt vẫn còn, đừng giặt lần thứ ba thứ tư. Mỗi lần ngâm nước là keo và form yếu thêm một chút, trong khi ố còn lại lúc này thường đã nằm trong vật liệu.
Những việc làm vệt ố nặng hơn
- Đổ nước tẩy có clo lên vệt vàng cho nhanh trắng.
- Chà kem đánh răng hoặc bột có hạt lên vải: xơ vải xù lên và giữ bẩn nhanh hơn.
- Phơi nắng tiếp với hy vọng nắng sẽ tẩy trắng.
- Sấy nóng, đặt cạnh quạt sưởi hoặc trên mặt tôn nóng.
- Cho vào máy giặt chung với quần áo, vừa đọng xà phòng vừa dễ bong keo.
Nếu vàng nằm ở đế
Đế cao su trắng hoặc đế icy vàng lên sau khi giặt thường không phải do lần giặt đó. Cao su đã oxy hóa dần từ trước, giặt sạch lớp bẩn xám bên ngoài thì màu vàng bên dưới mới lộ rõ. Chà mạnh hơn cũng không ra. Cách phân biệt các loại ố xem ở bài tẩy ố giày trắng, còn đế đã vàng nhiều năm thì đọc bài đế giày ố vàng để biết phục hồi được tới đâu.
Khi nào nên mang ra tiệm
- Đã giặt lại đúng cách một lần mà vệt vẫn còn.
- Vệt vàng xuất hiện sau khi dùng nước tẩy.
- Giày có phần da, da lộn, nubuck ghép với vải, không giặt nước cả đôi được.
- Vàng nằm ở đế hoặc đường keo sát đế.
- Đôi giày đắt tiền, không muốn thử thêm.
Ở tiệm, thợ xem vệt ố thuộc loại nào rồi nói trước làm được tới đâu, vì ố do clo hoặc do ngả màu trong vật liệu thường chỉ sáng lại được một mức.
Giặt lại rồi mà vệt vàng vẫn còn?
Chụp ảnh vệt ố gửi kèm khi đặt lịch, kỹ thuật viên sẽ nói trước còn cứu được tới đâu và báo giá trước khi làm.
Bảng giá
| Hạng mục | Giá | Áp dụng |
|---|---|---|
| Vệ sinh cơ bản | 90.000đ | Sneaker vải, canvas bị ố loang sau khi giặt |
| Vệ sinh chuyên sâu | 150.000đ | Giày có phần da, da lộn, nubuck |
| Tẩy ố vàng đế | 150.000đ | Đế cao su, đế icy ngả vàng |
| Vệ sinh giày Cao cấp | 250.000đ | Đôi hiệu đắt tiền |
Mức tham khảo, chốt giá sau khi thợ xem đôi thật. Xem bảng giá vệ sinh giày.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao giặt giày xong bị ố vàng?
Vì lúc phơi, nước trong lòng giày bị hút lên mặt vải, mang theo cặn bẩn, xà phòng và màu keo, rồi để lại ở chỗ khô sau cùng. Phơi nắng gắt hoặc khô quá chậm đều làm vệt đậm hơn.
Vệt ố sau khi giặt có tẩy được không?
Vệt loang và vệt do xà phòng thì thường được, nếu giặt lại đều cả đôi và phơi đúng cách. Ố do nước tẩy có clo hoặc do nắng làm ngả màu thì chỉ giảm được một mức.
Phơi giày thế nào để không bị ố?
Thấm bớt nước bằng khăn trắng, nhét khăn giấy trắng và thay sau vài giờ, phơi nơi bóng râm có gió để giày khô đều trong khoảng một ngày. Không phơi nắng gắt, không nhét giấy báo.
Tẩy ố giày ở Foxpro giá bao nhiêu?
Giày vải bị ố loang làm trong gói vệ sinh cơ bản 90.000đ. Đế ngả vàng dùng hạng mục Tẩy ố vàng đế 150.000đ, đã gồm vệ sinh toàn bộ đôi. Thợ xem đôi thật rồi chốt giá trước khi làm.