Tóm tắt: tẩy vết bẩn trên giày phải theo đúng loại vết và đúng chất liệu; dùng sai cách, vết loang rộng hơn.
Vết dầu mỡ từ quán ăn, nét mực bút bi, ly cà phê đổ, miếng kẹo cao su dính dưới đế. Mỗi loại vết cần một cách xử lý khác, và dùng sai cách thường tệ hơn không làm gì: vết loang rộng ra, hoặc bám chặt vĩnh viễn.
Bài này là bảng tra nhanh theo từng loại vết và từng chất liệu. Tổng quan các tình trạng giày khác nằm ở trang dịch vụ vệ sinh giày.
Bốn nguyên tắc trước khi đụng vào
- Xử lý càng sớm càng tốt. Vết mới nằm trên bề mặt, vết cũ đã ngấm vào sợi.
- Thấm, đừng chà. Chà mạnh đẩy vết sâu hơn và làm xơ mặt vải hoặc tróc màu da.
- Làm từ ngoài vào trong. Đi từ mép vết vào tâm để vết không lan rộng thành quầng.
- Thử ở chỗ khuất trước. Phần lưỡi gà hoặc mép trong gót là chỗ thử tốt nhất.
Bảng tra theo loại vết
| Loại vết | Vải, canvas | Da trơn | Da lộn, nubuck |
|---|---|---|---|
| Dầu mỡ | Rắc bột bắp hoặc phấn rôm, để vài giờ cho hút dầu, phủi đi rồi mới lau xà phòng rửa bát pha loãng | Thấm bằng khăn khô, rắc bột hút dầu, sau đó lau bằng dung dịch làm sạch da | Chỉ dùng bột hút dầu rồi chải, tuyệt đối không dùng nước |
| Mực bút bi | Chấm nhẹ cồn bằng tăm bông, thay bông liên tục | Cồn dễ lấy luôn màu da, nên gửi tiệm | Gôm tẩy da lộn cho vết nhẹ, nặng thì gửi tiệm |
| Cà phê, trà, nước ngọt | Nước mát và xà phòng trung tính, thấm từng lớp | Lau ngay bằng khăn ẩm, để khô rồi dưỡng | Thấm khô ngay, để khô rồi chải. Vết loang thì gửi tiệm |
| Kẹo cao su, keo | Chườm đá lạnh trong túi nilon cho cứng lại rồi cạy ra bằng thẻ nhựa. Đừng kéo khi còn mềm, nó sẽ kéo dài và bám rộng hơn | ||
| Sơn | Sơn nước còn ướt thì lau ngay bằng nước. Sơn đã khô hoặc sơn dầu cần dung môi phù hợp với chất liệu, nên gửi tiệm | ||
| Cỏ, đất đỏ | Để khô, chải bỏ phần bám, rồi mới lau xà phòng | Lau khăn ẩm, khô rồi dưỡng | Để khô hẳn rồi chải bằng bàn chải da lộn |
Với cà phê, trà và các vết có màu, luôn dùng nước mát. Nước nóng dễ làm vết bám chặt hơn vào sợi.
Những thứ không nên dùng
- Nước rửa móng tay, acetone. Làm chảy bề mặt nhựa, bạc màu da và phá keo. Đây là mẹo hay được truyền tay nhất và cũng gây hỏng nhiều nhất.
- Nước tẩy quần áo. Ăn màu, làm vải ngả vàng và giòn sợi.
- Xăng, dầu hỏa. Để lại mùi và vết loang còn khó xử lý hơn vết ban đầu.
- Miếng rửa bát mặt nhám. Làm xước da, xơ vải và xóa luôn lớp hoàn thiện bề mặt.
Khi vết bẩn đã lấy đi cả màu
Có những vết sau khi làm sạch thì hết bẩn, nhưng để lại một mảng nhạt màu hơn xung quanh. Thường là do dung dịch mạnh đã lấy đi một phần màu da. Lúc này vấn đề không còn là vệ sinh mà là phục hồi màu, xem bài giày bị lem màu, phai màu.
Khi nào nên gửi tiệm
- Vết đã khô và bám nhiều ngày.
- Vết trên da lộn, nubuck hoặc da màu sáng.
- Đã thử một lần và vết bắt đầu loang rộng.
- Giày hàng hiệu, không muốn mạo hiểm.
- Không chắc vết là loại gì.
Ở Foxpro, vết bẩn khó nằm trong gói vệ sinh chuyên sâu 150.000đ với giày da, da lộn và nubuck, hoặc vệ sinh cơ bản 90.000đ với giày vải, canvas. Kỹ thuật viên xác định loại vết trước rồi mới chọn dung dịch, và báo trước nếu vết có khả năng không ra hết.
Vết bẩn đã khô, hoặc bạn không muốn thử sai?
Chụp cận vết bẩn và cho biết nó là gì nếu bạn nhớ, gửi kèm khi đặt lịch. Kỹ thuật viên sẽ nói trước có xử lý hết được không và giá bao nhiêu.
Câu hỏi thường gặp
Vết dầu mỡ trên giày có đi hết không?
Vết mới thường đi gần hết nếu hút dầu trước rồi mới làm sạch. Vết cũ đã thấm sâu vào sợi hoặc vào da lộn thì thường chỉ mờ đi chứ không sạch hoàn toàn.
Kẹo cao su dính đế thì gỡ sao cho đúng?
Làm lạnh cho cứng lại rồi gỡ từng mảng bằng vật tù, không cạo bằng dao sắt vì dễ xước mặt đế. Phần còn sót xử lý bằng dung dịch dành cho cao su.
Vết mực bút bi có tẩy được không?
Trên vải thì có cơ hội, trên da sáng màu thì khó vì mực ăn vào lớp màu. Đừng chà cồn lên da, chỗ đó sẽ bạc màu rộng hơn vết mực ban đầu.
Gửi tiệm xử lý vết bẩn khó giá bao nhiêu?
Tính theo vệ sinh chuyên sâu 150.000đ cho da và da lộn, 90.000đ cho vải và canvas. Chỗ mất màu sau khi tẩy thì cần dặm màu, báo giá riêng. Xem vệ sinh giày.