Tóm tắt: dán keo giày bị hở đế tại nhà làm được, nhưng mối dán hay bung lại; bài dưới đây giải thích bốn lý do và cách dán cho bền hơn.
Đế giày hở keo là việc dán lại được ở nhà. Nhưng ở tiệm, phần lớn đôi mang tới đều đã được dán ít nhất một lần và bung ra lần nữa. Bài này nói cả hai phần: cách làm cho đúng, và lý do vì sao mối dán tự làm thường không giữ được lâu.
Trước hết, xem giày hở kiểu gì
| Kiểu | Dấu hiệu | Tự dán được? |
|---|---|---|
| Hở mép ngắn | Một đoạn ngắn ở mũi hoặc hông, phần còn lại còn dính chắc | Được |
| Hở dài quá nửa đế | Đế tách rời, nhìn thấy cả lớp keo cũ khô cứng | Nên mang ra tiệm |
| Đứt chỉ khâu | Thấy đường chỉ bung, đế vẫn dính bằng keo | Phải khâu lại, dán không giải quyết |
| Đế nứt gãy | Vật liệu đế đã mục hoặc gãy đôi | Phải thay đế |
Nhiều người dán đi dán lại một đôi thuộc nhóm ba hoặc bốn. Không phải do keo dở, mà do dán không phải là cách chữa cho hai kiểu hỏng đó.
Cách dán đúng cho vết hở ngắn
- Làm sạch và cạo hết keo cũ. Keo mới không dính vào keo cũ đã chai. Dùng vật cùn cạo sạch cả hai mặt, rồi lau bằng khăn khô.
- Làm nhám bề mặt. Chà nhẹ hai mặt sắp dán bằng giấy nhám mịn. Mặt nhẵn bóng giữ keo rất kém, đây là bước bị bỏ nhiều nhất.
- Để khô hoàn toàn. Còn ẩm là mối dán yếu ngay từ đầu.
- Bôi keo mỏng lên cả hai mặt. Với keo dạng tiếp xúc thì bôi hai mặt, chờ se bề mặt theo hướng dẫn trên hộp rồi mới ép vào nhau. Bôi một mặt rồi ép ngay là sai cách dùng của loại keo này.
- Ép chặt và giữ nguyên nhiều giờ. Dùng kẹp, dây thun quấn quanh, hoặc chèn vật nặng. Lực ép và thời gian mới là thứ tạo ra mối dán bền, không phải lượng keo.
- Để yên đủ lâu trước khi đi. Keo khô bề mặt không có nghĩa là đã đạt độ bám tối đa. Đi sớm là mối dán chịu lực khi chưa sẵn sàng.
Bốn lý do mối dán tự làm hay bung lại
1. Bỏ bước làm sạch và làm nhám
Đây là lý do phổ biến nhất. Keo dính vào lớp bụi và keo cũ chứ không dính vào vật liệu đế. Nhìn thì liền, nhưng chỉ cần vài chục lần bước là tách ra.
2. Ép không đủ chặt hoặc không đủ lâu
Bóp tay vài phút rồi bỏ ra là chưa đủ. Đế giày có độ đàn hồi, buông tay ra nó tự nảy lại và tách khỏi lớp keo khi keo còn chưa cứng.
3. Dùng sai loại keo
Đế giày phải chịu uốn liên tục mỗi bước đi. Keo cứng và giòn sẽ nứt vỡ theo từng nhịp uốn. Loại dùng cho giày cần dẻo sau khi khô.
4. Dán trong khi hỏng thật nằm chỗ khác
Đế đã mục hoặc chỉ khâu đã đứt thì dán chỉ là tạm bợ. Chỗ vừa dán giữ được, nhưng chỗ kế bên tiếp tục hở ra.
Về keo 502
Đây là thứ chúng tôi mong mọi người đừng dùng cho giày, và không chỉ vì nó không bền.
Keo 502 khô rất cứng và giòn, nên chịu uốn kém, vài hôm là nứt và bung. Nhưng vấn đề lớn hơn: nó thấm vào vật liệu đế và da rồi cứng lại tại đó. Khi mang giày ra tiệm, thợ phải xử lý sạch phần thấm đó trước khi dán lại được, và với da thì phần thấm keo thường đã đổi màu, sần lại, không phục hồi được.
Nói gọn: dán 502 làm cho lần sửa đúng cách sau này khó hơn và tốn hơn. Nhiều đôi tới tiệm trong tình trạng vết hở nhỏ nhưng quanh đó là mảng keo cứng lem ra ngoài.
Khi nào mang ra tiệm
- Hở dài, đế gần như rời ra. Cần ép bằng máy và định vị lại đúng form.
- Đứt chỉ. Phải khâu, và khâu tay đúng lối chỉ cũ.
- Đế đã mục, nứt, mòn thủng. Đây là việc thay đế.
- Đã dán ở nhà và bung lại. Càng dán nhiều lớp keo cũ càng dày, càng khó xử lý.
- Giày da hoặc giày có giá trị. Vết keo lem trên da khó xoá hơn nhiều so với chi phí dán đúng ngay từ đầu.
Xem bảng giá sửa chữa giày để biết chi phí dán keo, khâu lại và thay đế. Giày thể thao mòn đế thì có dịch vụ thay đế riêng cho giày pickleball và cầu lông.
Với giày cầu lông và pickleball, đế bong thường đi cùng gai đã mòn. Nếu vậy, xem thay đế giày cầu lông theo hãng hoặc thay đế giày pickleball theo hãng.
Không chắc đôi của mình thuộc kiểu nào, chụp một tấm chỗ hở rồi đặt lịch, chúng tôi nhìn ảnh là biết nên dán hay nên khâu hay phải thay đế, và nói trước chi phí.
Câu hỏi thường gặp
Dán keo tại nhà giữ được bao lâu?
Tùy chỗ hở và loại keo. Hở ngắn ở hông giày, làm sạch kỹ rồi ép chặt thì bám khá lâu. Hở ở mũi, nơi đế uốn cong nhiều nhất, thường bung lại sau vài tuần.
Dùng keo 502 dán đế giày được không?
Không nên. Keo này khô cứng và giòn, đế giày thì uốn cong liên tục nên mối dán nứt rồi bung ra, lại để lại mảng keo cứng khó làm sạch cho lần dán sau.
Dán ở tiệm giá bao nhiêu và khác gì tự dán?
Dán keo bong đế 250.000đ. Khác chính là phần làm sạch keo cũ và ép đủ thời gian, hai bước quyết định mối dán giữ được bao lâu. Xem sửa chữa giày.
Đế đã bung gần hết thì còn dán được không?
Nếu mặt đế còn nguyên thì vẫn dán lại được. Còn đế đã mục, nứt hoặc mòn thủng thì phải thay đế, xem giày mòn đế.